Nie tylko bicie jest przemocą wobec dzieci! Także przemoc emocjonalna również nią jest.

Aktualności

Przemoc emocjonalna wobec dzieci nie jest tak widoczna jak przemoc fizyczna, która zostawia ślady na ciele takiej jak sińce, zadrapania i inne uszkodzenia ciała. Jest ją trudniej zauważyć, bo jest często ukrywana przez samych sprawców jak i same dzieci. Zarówno przemoc emocjonalna i fizyczna jest niedopuszczalna i podlega karze.

Przemoc emocjonalna to ukierunkowanie na wyrządzenie szkody psychicznej dziecku. Wykorzystuje ona przewagę dorosłego nad dzieckiem, a jej celem jest przede wszystkim naruszenie godności osobistej dziecka.

Może ona przybierać różne formy, ale do najczęściej występujących zalicza się:

  • wyzywanie, poniżanie, krytykowanie, umniejszanie
  • upokarzanie, zawstydzanie, warunkowanie miłości
  • szantaż emocjonalny
  • nieprzewidywalność reakcji
  • destrukcyjna krytyka
  • krytykowanie przy dzieciach inne dzieci
  • krzyczenie
  • manipulacja słowna
  • używanie wulgaryzmów
  • zastraszanie
  • sarkazm
  • przyprowadzanie dziecka siłą
  • nieszanowanie jego potrzeb

Przykład przemocy emocjonalnej dorosłego wobec dziecka:

” Zaraz cię zwinę w koc i wywalę”
” Przestań tak do mnie mówić ty smarkaczu”.
” Kto tu rządzi?”
” Ty idioto!”

” Ja ci pokażę ty uparciuchu jeden”
” Taki gówniarz, będzie mi mówił co mam robić”
” Ty baranie”

Zejdź mi z oczu”
” Nie mogę na ciebie patrzeć”
” Jak jeszcze tak zrobisz, to popamiętasz”
” Jedz to w tej chwili! Bez dyskusji.”
” Będziesz tyle tu siedział, dopóki nie zjesz wszystkiego”
” Nie obchodzi mnie to”
” Taki tumoczek z ciebie, że tego nie rozumie?”
” Zaraz cię wywalę z tego łóżka”
” Będziesz jadła na podłodze”
” Patrz mam taki śrubokręt i ciebie przyśrubuję do stolika dopóki tego nie skończysz jeść!”

” Masz jeść ten obiad w tej chwili”
” Do Ciebie to mówię smarkaczu”
” Widzisz go jaki bezczelny”
” Smarkacz jeden, ja ci dam tak ryczeć”
” Długo tak jeszcze będziesz robił ten popis”
” Ja ci pokażę jak to smakuje! ( na siłę karmienie dziecka)
” Nie chcę cię już słyszeć”
” Uspokój się w tej chwili”
” Cicho, bo popamiętasz!”
” Ja ci dam!”
” Nic, nigdy nie rozumiesz!”
” Rozpieszczony bachor z ciebie, ja ci dam”
” Poprzewracało się tutaj chyba w głowie, ty wstrętny bachorze”
” Ja ci pokażę kto tu rządzi, jedz to w tej chwili”

Chyba trzeba tobie uszy przeczyścić? Głuchy jesteś”
Bezczelny smarkacz”
” Cwaniak jeden”
” A potem, mówi to wszystko babci..”
” Widziałeś to aby, ktoś taki jak ty tak do mnie tak odzywał. Ile masz lat?”
„Nie pyskuj!”
Itp.

Jak czuje się dziecko, kiedy słyszy takie słowa?

  • bezwartościowe
  • niekochane
  • wini siebie za rodzicielskie zniewagi
  • nieadekwatne

Tak samo dzieci tak i my dorośli odczuwamy różne emocje, także te trudne ( , które też uruchamiają się nam z jakiegoś powodu w jakiejś konkretnej sytuacji w kontakcie z dzieckiem. Czasami odczuwamy frustrację, złość, irytację, oburzenie, niezadowolenie, rozdrażnienie, wzburzenie, niepokój, smutek itp. To jest rzeczą ludzką i normalną. Jednak i w takich sytuacjach trzeba pamiętać o zdrowej komunikacji wobec dziecka oraz konstruktywnych sposobach wyrażania emocji bez stosowania przemocy emocjonalnej podczas komunikacji z dzieckiem. Dlatego warto przyjrzeć się pewnej przykładowej sytuacji.

Przykład:
Rodzic mówi: ” Jesteś głuchy czy co? Przecież do ciebie mówię! Ogłuchłeś? Uspokój się i przestań w końcu tak skakać! Mam dość użerania się nad tobą! Przestań albo pożałujesz!

Rodzic czuje: ” Czuję się zmęczony. Nie wiem, skąd moje dziecko ma tyle energii o tej porze dnia. Skacze, a ja potrzebuję ciszy, ponieważ czuję zmęczenie po całym dniu. Chcę odpocząć, bo miałem wyczerpujący dzień w pracy. Powinien to zrozumieć, że czuję się zmęczony i potrzebuję odpocząć. To skakanie jeszcze bardziej mnie irytuje i wprowadza większe napięcie w moim ciele. Bardzo kocham moje dziecko, ale już nie wytrzymuję, czuję się bezradny wobec jego zachowania. Niech przestanie ciągle domagać się uwagi”.

Dziecko słyszy i czuje: ” Widzę jak patrzysz i krzyczysz na mnie. Chciałbym ci coś odpowiedzieć, jednak widzę, że masz zmarszczone brwi a ja nie wiem co mam zrobić, bo jesteś na mnie zły. Tyle czekałem na ciebie, kiedy przyjdziesz z pracy. A teraz nie wiem, co mam zrobić i skaczę wokół ciebie, bo skakanie jest super, może jakbyśmy razem poskakali było by tobie fajniej. Tak jak ten Tygrysek z Kubusia Puchatka. Wiem, że jesteś zły na mnie. Nikt nie lubi takich dzieci”.
Co się dzieje?
Dzieci, które się krytykuje, obraża, wyśmiewa, zawstydza mogą być przekonane o tym, że są niegrzeczne, gorsze, nie takie jak trzeba i że nie zasługują na miłość i uwagę. Taka osoba dorosła zabiera im godność osobistą. Nie czują, że mogą być dumą dla rodzica. Mogą też u dzieci nasilać się zachowania agresywne w stosunku do siebie lub do innych lub wręcz przeciwnie stają się bardzo grzeczne i posłuszne z lęku przed utratą rodzicielskiej miłości. Często czują się osamotnione, zagubione. Długotrwałe stosowanie przemocy emocjonalnej znacząco wpływa na rozwój dziecka i niesie za sobą różnorodne skutki, które negatywnie wpływają na rozwój dzieci. Dzieciom takim brakuje przede wszystkim wiary w siebie i poczucia bezpieczeństwa. Świat dorosłych kojarzy im się z agresją, nieprzewidywalnością, w późniejszym okresie mogą mieć też problemy w nauce, często nie potrafią wyrazić swojego zdania czy poprawnych relacji społecznych. W późniejszych latach mogą cierpieć na różne zaburzenia psychiczne ( depresja, zespół stresu pourazowego, zaburzenia lękowe, choroby somatyczne, wpadają w uzależnienia) czy nabywają trwałej skłonności do odrzucania samych siebie, godząc się ze zdaniem rodziców na swój temat i spełniając ich negatywne oczekiwania. Stają się też nieśmiałe, zamknięte w sobie, unikają kontaktu z ludźmi, nie chcą zwracać na siebie uwagi innych, czują się wyeliminowane, nieprzystosowane społecznie, emocjonalnie, mają problemy z tożsamością.

Dlatego warto pamiętać o tym, że zanim coś powiemy do dziecka, zatrzymajmy się na moment, przemyślmy, zanim zranimy je wewnętrznie nie zostawiając żadnego śladu na ciele. I to dotyczy wszystkich nas dorosłych, bo słowa mogą ranić bardzo mocno wszystkie dzieci, bez względu gdzie są czy w domu, u babci, przedszkolu czy szkole.
Literatura:
S. Forward – Toksyczni rodzice
S. Forward., S. Frazier – Szantaż emocjonalny
A. Miller – Zniewolone dzieciństwo
M. Szczepanik – Jak rozumieć się w rodzinie.
Kiedy twoja złość krzywdzi dziecko – poradnik dla rodziców.